Autor: Bożena Skupińska
Dla wielu osób pobierających Employment and Support Allowance (ESA), powrót do aktywności zawodowej może być skomplikowany, ale jednocześnie motywujący i pozytywny. ESA, czyli zasiłek dla osób niezdolnych do pracy z powodu choroby lub niepełnosprawności, ma na celu wspieranie ich dochodu, ale nie wyklucza całkowicie udziału w różnych formach aktywizacji zawodowej. W tym artykule omówimy, jak można legalnie zaangażować się w pracę lub szkolenia oraz jakie formy wsparcia są dostępne.
Czym jest ESA?
Employment and Support Allowance to świadczenie przyznawane osobom, które z powodu stanu zdrowia lub niepełnosprawności nie mogą podjąć pełnoetatowej pracy. ESA dzieli się na dwa główne typy:
- ESA zależna od składek – przeznaczona dla osób, które opłacały składki na ubezpieczenie społeczne przez odpowiedni okres. Jest to forma wsparcia, która jest dostępna dla osób spełniających określone kryteria, takie jak długość pracy i wysokość wpłaconych składek.
- ESA zależna od dochodów – skierowana do osób, które nie mają wystarczających dochodów lub oszczędności, aby samodzielnie utrzymać się bez pomocy państwa. Ten rodzaj ESA jest bardziej elastyczny i może być przyznawany na podstawie oceny potrzeb finansowych.
Obie formy ESA pozwalają na podjęcie pewnych działań w celu poprawy kwalifikacji lub stopniowego powrotu do pracy, ale ważne jest, aby te działania były zgodne z przepisami.
Legalne formy aktywizacji zawodowej
Podczas pobierania ESA istnieje kilka legalnych form aktywizacji zawodowej, które można wykorzystać. Oto niektóre z nich:
Praca na zasadach „Permitted Work”
System Permitted Work pozwala osobom na ESA pracować przez ograniczoną liczbę godzin i otrzymywać wynagrodzenie, pod warunkiem, że nie przekroczą określonych progów dochodowych i czasowych. W tej kategorii osoby na ESA mogą:
- Pracować do 16 godzin tygodniowo.
- Zarabiać maksymalnie określoną kwotę tygodniowo (kwota ta jest regularnie aktualizowana przez rząd).
- Pracować w ramach Permitted Work przez nieograniczony okres, pod warunkiem przestrzegania limitów godzin i zarobków.
Przykład: Anna, która pobiera ESA z powodu chronicznej choroby, zdecydowała się na pracę jako asystentka biurowa na pół etatu. Pracuje 12 godzin tygodniowo, a jej zarobki mieszczą się w granicach dopuszczalnych w programie Permitted Work. Dzięki temu Anna może zyskać dodatkowe doświadczenie zawodowe, nie tracąc jednocześnie świadczenia ESA.
Wolontariat
Wolontariat jest świetnym sposobem na zdobywanie doświadczenia, rozwijanie umiejętności i nawiązywanie kontaktów zawodowych bez wpływu na ESA. Osoby na ESA mogą:
- Uczestniczyć w działaniach wolontariackich bez limitu godzin, pod warunkiem że nie otrzymują za to wynagrodzenia (oprócz zwrotu kosztów).
- Korzystać z wolontariatu jako sposobu na zachowanie aktywności zawodowej, co może być krokiem do późniejszego zatrudnienia.
Przykład: Marek, który od kilku miesięcy jest na ESA z powodu problemów zdrowotnych, zaczął pomagać w lokalnej organizacji charytatywnej, pracując w sklepie z odzieżą używaną. Jego zadania obejmują układanie ubrań, obsługę kasy i pomoc klientom w znalezieniu potrzebnych rzeczy. Dzięki temu Marek rozwija umiejętności związane z obsługą klienta, szlifowaniem języka poprzez kontakt z klientami, uczy się również organizacji pracy w sklepie i nawiązuje nowe kontakty w lokalnej społeczności.
Szkolenia i kursy zawodowe
Udział w szkoleniach i kursach zawodowych jest również dozwolony podczas pobierania ESA. Kursy te mogą być organizowane przez lokalne organizacje, uczelnie lub zewnętrznych dostawców usług szkoleniowych. Udział w takich inicjatywach pomaga:
- Utrzymać zdolności zawodowe i rozwinąć nowe umiejętności.
- Przygotować się do pracy, kiedy stan zdrowia pozwoli na pełnowymiarowe zatrudnienie.
Przykład: Agata, która jest na ESA z powodu problemów ortopedycznych, zapisała się na kurs zdalnego zarządzania projektami. Dzięki niemu mogła nauczyć się nowych technik, które umożliwią jej pracę z domu.
Programy wspierające powrót do pracy
Osoby pobierające ESA mogą skorzystać z rządowych programów, takich jak Work and Health Programme. Programy te oferują:
- Indywidualne doradztwo zawodowe.
- Pomoc w przygotowaniu CV, warsztaty z zakresu umiejętności miękkich i wsparcie w rozmowach kwalifikacyjnych.
- Uczestnictwo w specjalistycznych programach, które pomagają osobom niepełnosprawnym i z problemami zdrowotnymi stopniowo wracać na rynek pracy.
Shaw Trust
Shaw Trust to organizacja non-profit działająca w Wielkiej Brytanii, która wspiera osoby z niepełnosprawnościami i problemami zdrowotnymi w powrocie na rynek pracy. Oferują szereg usług, które mogą być przydatne dla osób na ESA, w tym:
- Doradztwo zawodowe – indywidualne wsparcie w zakresie poszukiwania pracy, przygotowania CV oraz rozmów kwalifikacyjnych. Doradcy pomagają również w określeniu indywidualnych celów zawodowych oraz w znalezieniu odpowiednich ofert pracy.
- Szkolenia i kursy – programy edukacyjne, które pomagają uczestnikom rozwijać umiejętności potrzebne na rynku pracy. Shaw Trust oferuje różnorodne kursy, zarówno online, jak i stacjonarnie, obejmujące m.in. umiejętności techniczne, cyfrowe oraz interpersonalne.
- Programy wsparcia – pomoc w dostosowywaniu miejsc pracy dla osób z niepełnosprawnościami oraz wsparcie zdrowia psychicznego. Dzięki współpracy z pracodawcami, Shaw Trust może ułatwić adaptację stanowisk pracy, co sprzyja zatrudnieniu osób z ograniczeniami zdrowotnymi.
- Współpraca z pracodawcami – Shaw Trust łączy osoby poszukujące pracy z pracodawcami, którzy są otwarci na zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami. W ramach tej współpracy organizacja pomaga w negocjowaniu warunków zatrudnienia oraz wspiera zarówno pracodawców, jak i pracowników w procesie adaptacji.
Osoby zainteresowane wsparciem ze strony Shaw Trust mogą skontaktować się z lokalnym biurem organizacji lub odwiedzić ich stronę internetową, aby uzyskać więcej informacji na temat dostępnych programów.
Warunki i ograniczenia dotyczące aktywności zawodowej
Podczas podejmowania legalnych form aktywności zawodowej, osoby pobierające ESA powinny pamiętać o kilku kluczowych zasadach:
- Zgłaszanie aktywności do Jobcentre Plus: Każdą formę pracy, nawet jeśli jest zgodna z zasadami Permitted Work, należy zgłosić do Jobcentre Plus. Dzięki temu urząd będzie wiedział o podejmowanych działaniach i będzie mógł upewnić się, że osoba nie traci uprawnień do świadczenia.
- Regularne przeglądy stanu zdrowia: Osoby na ESA mogą być wezwane do regularnych przeglądów medycznych, aby potwierdzić ich prawo do dalszego pobierania świadczeń. Te przeglądy mają na celu ocenę, czy stan zdrowia osoby jest nadal na tyle poważny, że uzasadnia dalsze pobieranie ESA.
- Ograniczenia dochodowe: Przekroczenie limitów dochodowych określonych dla Permitted Work może spowodować zmniejszenie lub utratę ESA. Dlatego ważne jest, aby osoby na ESA monitorowały swoje zarobki i godziny pracy, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.
Wsparcie ze strony organizacji
W Wielkiej Brytanii istnieje wiele organizacji oferujących wsparcie dla osób na ESA. Oto kilka z nich:
- Jobcentre Plus: Główna instytucja oferująca wsparcie w poszukiwaniu pracy i doradztwo. Można uzyskać informacje na temat dostępnych programów, możliwości aktywizacji zawodowej oraz wsparcia w procesie aplikacyjnym.
- Work and Health Programme: Program rządowy, który pomaga osobom o specjalnych potrzebach wrócić na rynek pracy. Oferuje różnorodne usługi, takie jak doradztwo zawodowe, pomoc psychologiczna, pomoc finansowa np. zwrot biletów za podróże do miejsca pracy, pomoc w rozwoju umiejętności oraz dostęp do szkoleń.
- Organizacje charytatywne: Takie jak Mind, Scope czy Citizens Advice, które oferują poradnictwo i praktyczne wsparcie dla osób z problemami zdrowotnymi. Organizacje te mogą pomóc w znalezieniu odpowiednich programów oraz w zrozumieniu praw i przywilejów przysługujących osobom na ESA.
Przykłady sukcesu
Historie sukcesu osób, które skutecznie powróciły do aktywności zawodowej po przebywaniu na ESA, mogą być inspirujące dla innych. Oto kilka przykładów:
- Kasia, która mieszka w Anglii i wraca do zdrowia po przebytej depresji, zdecydowała się na wolontariat w lokalnej bibliotece. Po kilku miesiącach zdobyła nie tylko doświadczenie, ale i pewność siebie, co zachęciło ją do aplikowania na stanowisko administracyjne. Dzięki wsparciu organizacji Shaw Trust otrzymała pomoc w przygotowaniu CV oraz w doskonaleniu umiejętności potrzebnych na rozmowie kwalifikacyjnej. Dziś Kasia pracuje na pełen etat w administracji, realizując swoje zawodowe ambicje.
- Piotr, który miał problem z mobilnością po wypadku, postanowił skorzystać z kursu informatycznego. Przez Shaw Trust otrzymał nie tylko szkolenie, ale również wsparcie w dostosowaniu stanowiska pracy. Dziś pracuje jako programista w firmie technologicznej, a jego historia pokazuje, że z odpowiednim wsparciem można pokonać wiele przeszkód.
Podsumowanie
Aktywizacja zawodowa osób na ESA to proces, który wymaga zrozumienia dostępnych możliwości oraz regulacji prawnych. Dzięki programom takim jak Permitted Work, wolontariat, szkolenia oraz wsparciu organizacji takich jak Shaw Trust, osoby na ESA mogą skutecznie powrócić na rynek pracy. Ważne jest, aby korzystać z dostępnych zasobów i zasięgnąć porady ekspertów, aby znaleźć odpowiednią ścieżkę, która pomoże w osiągnięciu zawodowych celów. Bez względu na to, jakie są wyzwania, aktywność zawodowa może przynieść korzyści zarówno osobiste, jak i finansowe, wspierając proces zdrowienia i reintegracji społecznej.
Źródła:
- UK Government. (2022). Employment and Support Allowance: Overview. Retrieved from http://www.gov.uk
- Shaw Trust. (2022). Our Services. Retrieved from http://www.shawtrust.org.uk
- Department for Work and Pensions. (2023). Work and Health Programme. Retrieved from http://www.gov.uk
- Citizens Advice. (2023). Employment and Support Allowance (ESA). Retrieved from http://www.citizensadvice.org.uk
- Mind. (2023). Mental Health and Employment. Retrieved from http://www.mind.org.uk
- Scope. (2023). Getting a Job: Information for Disabled People. Retrieved from http://www.scope.org.uk
- Great Britain. (2019). The Benefits and Risks of Permitted Work. Retrieved from http://www.gov.uk
- DWP. (2020). Work, health and disability: green paper. Retrieved from http://www.gov.uk
- National Health Service (NHS). (2023). Support for Employment. Retrieved from www.nhs.uk
- Taylor, M. (2021). Understanding Employment and Support Allowance: A Guide for Claimants. London: Welfare Rights Publications.
Pomoc psychologiczna w UK 