DEPRESJA, Uncategorized, ŻYCIE W LONDYNIE

Osamotnienie osób LGBT+

Osoby LGBT+ obciążone są doświadczaniem wielu problemów, takich jak ukrywanie swojej tożsamości, lęk przed odrzuceniem ze strony rodziny, znajomych czy współpracowników, brak akceptacji, często również napiętnowanie. Powyżej wspominane czynniki wywołują u osób nieheteroseksualnych chroniczny stres, który może pogarszać stan ich zdrowia psychicznego oraz funkcjonowanie w społeczeństwie. Długotrwałe doświadczenie dyskryminacji czy niezrozumienia może wiązać się ze zwiększoną lękliwością, izolacją, zamykaniem się na relacje, często również z depresją czy próbami samobójczymi.

Na wstępie należy rozszyfrować co kryje się pod pojęciem LGBT+. L to lesbijki, G – geje, B – osoby biseksualne, T – osoby transgenderowe/transpłciowe, Q – osoby queer lub questioning, I – osoby interseksualne, A – osoby allies (sojusznicy/sojuszniczki) lub aseksualne, F- friends&family.

Każdy z nas, niezależnie od orientacji seksualnej, potrzebuje kogoś zaufanego na kogo może liczyć, z kim będzie się dobrze i swobodnie czuł. Często osoby LGBT+ zmagają się z poczuciem osamotnienia. Komitet Bioetyki PAN reprezentujący podejście współczesnej nauki opartej na wynikach badań, zaświadcza, iż orientacja seksualna człowieka jest wrodzona i determinowana przez czynniki biologiczne (genetyczne, hormonalne), psychologiczne i społeczne.

Najbardziej trafną definicję orientacji seksualnej podaje Bancroft: „orientacja seksualna odnosi się do przewagi uczuć, myśli i fantazji seksualnych bądź erotycznych danej osoby dotyczących przedstawicieli tej czy innej płci, obu płci bądź żadnej z nich. (…) Orientacja seksualna nie podlega świadomej kontroli, nie można na nią wywierać wpływu, nie zależy od zachowań seksualnych ani od tożsamości seksualnej, ponadto jest wielowymiarowa (Bancroft, 2011).”

Poniżej fragment jakże ważnego komunikatu Komitetu Bioetyki PAN:
„Orientacja homoseksualna i biseksualna nie jest chorobą ani zaburzeniem psychicznym, ani też jakąkolwiek inną patologią. Jest normalnym wariantem ludzkiej seksualności. Nie można jej wyleczyć. W trosce o bezpieczeństwo i poszanowanie praw osób nieheteronormatywnych, prawo wielu państw zakazuje stosowania tzw. terapii reparatywnych czy konwersyjnych, których celem jest właśnie wyleczenie pacjenta z homoseksualizmu albo biseksualizmu”.

Psycholodzy są zgodni, iż odkrywanie swojej orientacji seksualnej to proces. Odkrycie, że jest się osobą homoseksualną lub biseksualną zajmuje więcej czasu z uwagi na otoczenie w jakim jesteśmy wychowywani. Co za tym idzie, dzieci najczęściej czują przynależność do społeczności heteroseksualnej. I owszem, wiele z nich odnajdzie się w tej właśnie orientacji seksualnej. Jednak proces dojrzewania i stawanie się osobą świadomą własnych pragnień, a także pierwsze sympatie i miłości, zmusza do zastanowienia się nad tą kwestią ponownie. To właśnie w okresie nastoletnim najwięcej osób zdaje sobie sprawę, że nie są heteroseksualne. Niektórzy dochodzą do tego wniosku odrobinę wcześniej, inni nieco później.

Zgodnie z badaniami naukowymi u osób LGBT+ występuje wyższy poziom problemów z funkcjonowaniem emocjonalnym, lęku oraz zaburzeń afektywnych. Można również zaobserwować większe trudności z radzeniem sobie ze stresem (Bancroft, 2011). Warto zwrócić uwagę, że grupa ta bardzo często doświadcza hiperczujności. Pod tym pojęciem kryje się  nadmierna czujność – automatyczne sprawdzanie środowiska w poszukiwaniu potencjalnych katastrof. Człowiek jest przeświadczony, że padnie ofiarą agresji. Nie musi jednak być to agresja personalna skierowana pod adresem konkretnego człowieka. Wystarczą wulgaryzmy rzucane w przestrzeni publicznej, w biurze, w tramwaju, czy też na plaży by wytrącić z bezpiecznego funkcjonowania.

Konsekwencje doświadczania hiperczujności mogą być bardzo długoterminowe oraz wielowymiarowe. Przykładem może być odczuwanie napięcia w ciele. Nasze ciało jest notorycznie napięte, co przekłada się w dłuższej perspektywie czasowej na różnorakie choroby somatyczne (Almeida i współpracownicy, 2009). Ważnym aspektem, na który warto zwrócić uwagę jest przemoc ekonomiczna doświadczana ze strony rodziny, z której pochodzi osoba o orientacji nieheteronormatywnej. Przemoc ta często wynika z niewiedzy z zakresu orientacji seksualnej. Często padają wtedy obraźliwe słowa, spora grupa również nadużywa substancji psychoaktywnych, takich jak alkohol czy narkotyki, zdarza się nawet iż osoby LGBT+ zostają pozbawione dachu nad głową.

Dochodzi również do ucieczek z domu, gdy młodzi ludzie próbują znaleźć azyl w innym mieście czy kraju. Można tu mówić o zjawisku odcięcia się od grup wsparcia i własnych korzeni. Nierzadkie są sytuacje, kiedy osoby bliskie nie wiedzą o cierpieniu, które kryje się w ich własnym domu, o cierpieniu swoich dzieci, bądź kolegów ze szkoły. Nie wynika to ze złej woli rodziny, tylko ze zwykłego braku wiedzy. Konsekwencją może być tak wysokie poczucie beznadziei i bezradności, które doprowadza do depresji, a często również do odbierania sobie życia. Dlatego niezwykle ważne jest zwrócenie uwagi na edukację w zakresie orientacji seksualnej oraz stworzenia bezpiecznych przestrzeni zwłaszcza dla młodych ludzi, którzy dopiero wchodzą w świat seksualności i mogą czuć się w nim zagubieni oraz niepewni (Sytuacja Społeczna osób LGBT. Raport za lata 2011/2012) .

Powracając do konsekwencji stygmatyzacji i poczucia osamotnienia, które wpływają na zdrowie psychiczne, jak i na funkcjonowanie w życiu zawodowym, osobistym, społecznym i seksualnym należy zwrócić uwagę na Raport Kampanii Przeciw Homofobii. Z jego danych wynika, że aż 28,4% dorosłych osób LGBT+ na świecie cierpi na zaburzenia depresyjne, kiedy tylko w Polsce ta liczebność to około 5%. Jest to niestety jedynie wierzchołek góry lodowej związany z konsekwencjami braku akceptacji w zakresie zdrowia psychicznego. Dochodzą do tego zaburzenia lękowe, czyli momenty, kiedy z powodu lęku nie jesteśmy w stanie oddychać, albo wyjść na ulice. Poważnym utrudnieniem są również problemy relacyjne, kiedy z obawy przed odkryciem, że jest się osobą nieheteronormatywną człowiek zamyka się wtedy na relacje bądź wycofuje się z życia towarzyskiego.

Na zakończenie artykułu wspomnę o zjawisku rezyliencji. Jest to zjawisko związane z dzieciństwem, gdzie osoby doświadczające przykrości od najmłodszych lat, uczą się, jak lepiej funkcjonować w społeczeństwie. Bardzo często są to osoby, które w dorosłym życiu, dużo lepiej radzą sobie w różnych grupach społecznych, są bardziej wytrzymałe pod względem psychologicznych. Jest to jeden z, o ile można to nazwać pozytywnych aspektów, stresu mniejszościowego, który dotyka ludzi o orientacji LGBT+. Zjawisko to jest opisywane w literaturze psychologicznej, jako pewna siła, która pozwala na przetrwanie trudnych chwil. Każdy z nas ma w określonym stopniu rozwiniętą determinację, pewność siebie, poczucie własnej wartości, odwagę i wiele innych cech, które pozwalają nam w codzienności mierzyć się ze światem. Chociaż zazwyczaj nie odczuwamy ich działania tak intensywnie, to jednak one istnieją i są w gotowości, abyśmy mogli sięgnąć do tych zasobów w przypadku krytycznej sytuacji. Rezyliencja daje nam poczucie, że jesteśmy w stanie poradzić sobie z przeciwnościami losu. Pomaga nie tylko pokonać lęk i stanąć do walki z przeszkodami, ale także ma na celu wyprowadzić nas ze złej sytuacji i pomóc nam osiągnąć na powrót szczęście i spokój. Działa jednocześnie w pewnym sensie jak tarcza, która pozwala nam się przed gradem ciosów i iść naprzód (Hanson. R, Hanson F., 2020).

***

Bibliografia:

Almeida. J., Johnson. R. M, Corliss. H. L., Molnar. B., Azrae. D., Emotional Distress Among
LGBT Youth: The Influence of Perceived Discrimination Based on Sexual Orientation;
J Youth Adolescence (2009) 38:1001–1014.
Bancroft., J. (2011), Seksualność człowieka, red. I wydania polskiego Lew- Starowicz Z.,
Robacha., A., Wrocław : Elsevier Urban & Partner.
Górska. P., Budziszewska. M., Knut. P., Łada P. (2016), Raport o Polsce. Kampania przeciw homofobii, Warszawa: Kampania Przeciw Homofobii.
Hanson., R. Hanson. F. (2020), Rezyliencja. Jak ukształtować fundament spokoju, siły i szczęścia, GWP Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Sytuacja Społeczna osób LGBT. Raport za lata 2011/2012, pod red. Makuchowskiej M., Pawlęgi M. (2012), Warszawa: Kampania Przeciw Homofobii.
Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 2/2020 z dnia 19 czerwca 2020 r. – Apel w sprawie zwalczania mowy nienawiści i pogardy wobec osób identyfikujących się jako osoby homoseksualne, biseksualne lub transpłciowe <http://www.bioetyka.pan.pl/images/Stanowiska/stanowisko-kb-nr-2-2020.pdf, [dostęp: 09.08.2020]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s